Synoniemen

Alprazolam (Xanax, Alpraz), Bromazepam (Lexotan), Brotizolam (Lendormin), Clobazam (Frisium), Clonazepam (Rivotril), Clorazepaat (Tranxene, Uni-Tranxene), Clotiazepam (Clozan), Diazepam (Diazetop, Valium), Ehylloflazepaat (Victan), Flunitrazepam, Flurazepam (Staurodorm), Loprazolam (Dormonoct), Lorazepam (Serenase, Temesta), Lormetazepam (Loramet, Metatop), Midazolam (Buccolam), Nitrazepam (Mogadon), Nordazepam, Oxazepam, Prazepam (Lysanxia), Triazolam (Halcion)
Inclusief Z-drugs: Zolpidem (Stilnoct, Zolpeduar, Zolpitop), Zopiclon (Imovane)

Matrix

urinestaal

Afnamerecipiënt

Patiëntvoorbereiding

Afname best onder toezicht,
Best tijdens acute fase intoxicatie (max. 24-48u na inname).

Monsterverzending intramuros

Na afname urine niet onbewaakt achterlaten en direct verzenden naar labo. 

Monsterverzending extramuros

Geschikt staaltype voor analyse: urinestaal
Minimum staalvolume: 2 mL
Verzendingscondities: op kamertemperatuur​

Uitvoerende afdeling

Uitvoerfrequentie

tweemaal per week

Uitvoering In Urgentie

enkel na telefonisch overleg met klinisch bioloog

Analysetijd

1 week

Analysetijd in urgentie

1 dag

Beproevingsmethode

LC-MS/MS

Referentiewaarden

Negatief

Klinische relevantie

Opsporen van benzodiazepines bij vermoeden van intoxicatie, misbruik, of therapie(on)trouw.

De halfwaardetijd van benzodiazepines en Z-drugs varieert sterk per stof. Kortwerkende benzodiazepines zoals midazolam of oxazepam hebben een halfwaardetijd van enkele uren, terwijl langwerkende zoals diazepam tot wel 30-100 uur actief kunnen blijven, mede door actieve metabolieten. Z-drugs zoals zolpidem en zopiclon hebben meestal een korte halfwaardetijd (2–7 uur), wat past bij hun gebruik als slaapmiddel. Deze verschillen beïnvloeden zowel het klinisch effect als de detectieduur in urine.

Combinaties van benzodiazepines met alcohol of andere dempende middelen zoals antidepressiva, antipsychotica, antiepileptica of opioïden kunnen de centrale zenuwstelsel (CZS)-onderdrukkende effecten versterken. Dit leidt tot meer slaperigheid, verwardheid, ademhalingsdepressie, en verhoogt het risico op valincidenten, bewustzijnsverlies of zelfs coma. Vooral de combinatie met alcohol en opioïden is gevaarlijk en kan levensbedreigend zijn. Ook de cognitieve en motorische functies worden zwaarder onderdrukt bij gelijktijdig gebruik.

Externe kwaliteitscontrole (EQC)

Ja

Aanrekening onder RIZIV

Ja

RIZIV Nomenclatuur

Opmerking

Vermijd staalvervalsing door afname onder toezicht.
Indien andere producten aangetroffen worden, wordt dit in een rapportcommentaar aangegeven. Graag contact labo indien verdere uitwerking is gewenst. 

Verantwoordelijke